Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı

Türkiye ve dünyada Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon alanında kullanılan yeni ve güncel tedavi yaklaşımlarını yakından takip ederek ,alanında deneyimli Fizyoterapist kadromuzla öğrencilerimizin rehabilitasyon sürecine katkıda bulunmayı hedefliyoruz.
 
Amacımız; kurumumuz çatısı altında rehabilitasyon hizmetlerinden faydalanan tüm öğrencilerimizin maksimum bağımsızlık düzeyine en kısa zamanda ulaştırmaktır.
 
Kurumumuz Fizyoterapi departmanında uyguladığımız bazı yöntemler şunlardır;
  • Bobath Yaklaşımı
  • Genel Fizyoterapi Teknikleri
  • Duyusal Entegrasyon
  • Kinesiotape
  • Uzay Terapi (UGL)

 PROGRAMIN İÇERİĞİ:

BEDENSEL ENGELLİ BİREYLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI

      Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla istenilen yönde değişim oluşturma

sürecidir. Bireyin ihtiyaçlarının karşılanmasında birincil etken bireyin gereksinimi olan eğitimin sağlanabilmesidir.

      Bedensel engelli bireylerin genel özelliklerinin çok geniş bir yelpazede çeşitlilik

göstermesi, yaşam kalitelerinin arttırılması ve belli bir düzeyde tutulması gereğinden hareketle Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programına duyulan ihtiyacın önemi ortaya çıkmaktadır.

       Bedensel engelli bireylerin var olan kaba ve ince motor becerilerini artırmak, belirli bir

düzeyde tutmak ve kullandığı tüm ortopedik araç ve gereçlerden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak için eğitimin desenlenmesi gerekmektedir.

Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı, özel eğitim hizmetleri kapsamında

destek eğitim kurumlarına devam eden bedensel (spastik ve ortopedik) yetersizliği olan bireylerin verilen özel eğitim hizmetinden etkili bir biçimde ve en üst düzeyde yararlanmalarını sağlamak amacıyla ülkemizde bedensel yetersizliği olan bireylerin gelişim özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

 

ÖZÜR GRUBUNUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ

Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası dönemde herhangi bir nedene bağlı olarak

iskelet (kemik), kas ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucu, bedensel yeteneklerini çeşitli

derecelerde kaybeden, toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük yaşamdaki gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan, bu nedenlerle korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişiye bedensel özürlü; bu duruma yol açan durumlara ise bedensel özür denir. Bedensel özürleri nedeni ile sağlıklı kişilerden farklılaşan ve eğitim hizmetlerinden gereğince yararlanamayan bu bireylerde bilişsel, psiko sosyal ve duyusal gereksinimlerin yanı sıra hareket ve fonksiyonel yeteneklerin geliştirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Çeşitli nedenlerle kaba ve ince motor gelişim becerileri olumsuz yönde etkilenmiş bu

kişilerin kendilerinden beklenen fonksiyonel hareket ve becerileri yerine getirmeleri değişik

derecelerde kısıtlanmıştır. Bu duruma yol açabilecek ve sıklıkla karşılaşılan nedenler aşağıda kısaca tanımlanmıştır.

1.Serebral Palsi: SP (CP) şeklinde kısaltılmış olan bu hastalık grubu, gelişmekte olan beynin

(gebeliğin başlangıcından ikinci yaşın sonuna dek) değişik nedenlerle zarar görmesi sonucu ortaya çıkan duyu, algı ve hareket bozukluğudur. Ortaya çıkan klinik tablonun ağırlığı, beynin zedelenme derecesine, hasarın yerine ve bireyin yaşına bağlıdır. Oluşan tablo ilerleyici değildir. Bu tablonun vücudun tamamını etkileyen şekli tetraparezi (kuadriparezi), daha çok bacakların etkilendiği şekli diparezi (dipleji), vücudun bir yarısının etkilenmesi hemiparezi, tek kol veya tek bacak etkilenmesi monoparezi olarak adlandırılır. Bu durum farklı şekillerde kendisini gösterir.

a. Spastik Tip: Kasın istem dışı sertliğini ifade eden bu durum; hareketlerin

yavaşlamasına, harekette kontrol güçlüğüne ve çeşitli hareket kayıplarına sebep olur.

b. Atetoit Tip: Hareket ve pozisyonlara bağlı olarak kaslar bazen sert bazen de

gevşektir. Hareketler istemsiz, yavaş ve sürüncemelidir.

c. Ataksik Tip: Duruş, denge bozuklukları, hareketlerde titreme ve koordinasyon

bozuklukları ile karakterizedir.

ç. Hipotonik Tip(Gevşek): Tüm vücut kaslarında yaygın gevşeklik söz konusudur.

d. Karışık Tip: SP’nin farklı tiplerine ait özellikleri bir arada taşır. Çoğunlukla atetoid

ve spastik tip birliktedir.

2. Merkezi Sinir Sistemini Etkileyen Dejeneratif, Metabolik ve Genetik Kökenli

Hastalıklar:Motor gelişim geriliğine bağlı hareket ve fonksiyon kayıplarına yol açar. (Down

sendromu, Subakut sklerozan panensefalit, Joubert sendromu, Rett sendromu, Prader-Willi

sendromu, Williams sendromu vb.)

3. Mental Motor Retardasyon (MMR) (Mental Motor Gerilik): Zekâ, duyu, algı ve motor

bozuklukların çeşitli oranlarda bir arada görüldüğü durumu ifade eden genel bir başlıktır.

4. Doğuştan Kol Felci (Brakial Pleksus Yaralanması): Doğum sırasında kola giden sinirlerin zedelenmesine bağlı olarak ortaya çıkan, hareket ve duyuyu etkileyen felç tablosudur. Tek taraflıdır. Etkilenen kolda tamamen bir felç tablosu olabileceği gibi ağırlıklı olarak elde ya da omuz çevresindeki kasların zayıflığı ile de seyredebilir.

5. Omurilik Kapanma Defektleri (Spina Bifida-Meningomyelosel): Omuriliğin ve omurilik sıvısının dışarıya doğru kese şeklinde fıtıklaştığı ve bacaklarda tek ya da çift taraflı değişen derecelerde felçlere neden olan bir hastalıktır. Bazı hastalarda beyin omurilik sıvısının dolaşımının beyin içinde kapalı kalması sonucu beyinde birikmesi ve buna bağlı başın büyüdüğü (hidrosefali) görülebilir. Hidrosefali beyin gelişimini ciddi olarak engelleyebilecek bir durumdur.

6. Doğuştan Kas Hastalıkları: İskelet kaslarının yapısındaki bozulma ve buna bağlı ilerleyici kas güçsüzlüğü ile seyreden, doğumdan itibaren ortaya çıkan bir grup hastalıktır. Kas güçsüzlüğünün yanı sıra eklem sertlikleri, şekil bozuklukları ve ilerleyici sakatlık meydana gelebilir.

7. Travmatik Nedenli Merkezi Sinir Sistemi Yaralanmaları: Çoğunlukla trafik kazası,

yüksekten düşme, ateşli silah yaralanmaları gibi kazalar sonucunda oluşmakta ve sinir sisteminde geçici ya da kalıcı özre neden olmaktadır.

8. Süreğen Hastalıklardan Kaynaklanan Motor Gelişim Gerilikleri: Doğuştan ya da sonradan oluşabilen, yaşam boyu devam eden ve /veya ilerleyici, ince ve kaba motor gelişim becerilerinde yetersizlik ortaya çıkaran durumları tanımlar (epilepsi, osteogenesis imperfekta ).

PROGRAMIN GENEL AMAÇLARI

Bu program ile bireylerin;

1. Normal motor gelişim basamaklarındaki becerileri kazanmaları,

2. Duruş (postür) ve hareket ile ilgili bozukluklarını en aza indirmeleri ,

3. Kaba ve ince motor becerilerini geliştirmeleri,

4. Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız hareket edebilme becerileri kazanmaları,

5. Bacak ve kollarını fonksiyonel bir şekilde kullanmaları,

6. Düzgün duruş ve hareket için gerekli duyu, algı, bilişsel ve motor bütünlüğünü sağlamaları,

7. Transfer ve yer değiştirmeye ve ilerlemeye yönelik (ambulasyon ) hareketlerini geliştirmeleri,

8. Yardımcı cihaz, araç gereç ve ekipmanı kullanma becerisi geliştirmeleri,

9. Gelişim basamaklarına uygun davranma becerisi geliştirmeleri,

10. Hareket yeteneğinin yanı sıra bilişsel, duyusal, psikolojik ve sosyal bütünlüğü geliştirmeleri beklenmektedir.

26

SIRTÜSTÜ MODÜLÜ:

Modülün Amacı

Sırtüstü simetrik duruş ve baş kontrolünü sağlayabilme.

Kazanımlar

1. Simetrik vücut algısı pozisyonu edinir.

2. Vücut düzgünlüğünü korur.

3. Yakın çevresi ile etkileşime girmek için baş ve boyun pozisyonunu bağımsız olarak korur.

4. Kol bacak hareketlerini kullanarak günlük yaşam becerilerini gerçekleştirmeye destek verir.

5. Her iki yana bağımsız olarak döner.

Modülün İçeriği

A. VÜCUT SİMETRİSİ

B. BAŞ BOYUN KONTROLÜ

C. KOL VE BACAK HAREKETLERİ

Ç. YANA DÖNÜŞLER

YÜZÜSTÜ MODÜLÜ:

MODÜLÜN AMACI

Yüzüstü pozisyonda baş-boyun, üst gövde kontrolünü sağlayabilme.

KAZANIMLAR

1. Yan yatış pozisyonundan dönerek yüzüstü pozisyona geçer.

2. Sırtüstü yatış pozisyonundan dönerek yüzüstü pozisyona geçer.

3. Bağımsız baş kontrolünü sağlar.

4. Kollar ve gövdenin simetrik duruşunu sağlar.

5. Kollarından destek alarak üst gövdeyi kaldırır.

6. Vücudunun çeşitli bölümlerini destek noktası olarak kullanır.

7. Bir elinden destek alarak diğer elini amaca yönelik kullanır.

8. Çevresiyle etkileşime girmede uygun vücut pozisyonu alır.

9. Vücut farkındalığı artar.

10. Gövde ağırlığını elleri ve ön kolları üzerinde taşıyarak ağırlık aktarır.

11. Gövdesini, kollarını ve bacaklarını kullanarak ilerler (sürünür) ve yön değiştirir.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. DÖNÜŞLER

B. BAŞ KONTROLÜ

C. KOL VE BACAK SİMETRİSİ

Ç. ÜST GÖVDEYİ KALDIRMA ÇALIŞMALARI

D. VÜCUDUN DESTEK NOKTALARINI KULLANMA

E. VÜCUT AĞIRLIĞINI AKTARMA

F. SÜRÜNME

DESTEKLİ OTURMA MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Doğru pozisyonda destekli oturma becerisini sağlayabilme.

KAZANIMLAR

1. Destekli oturma pozisyonunda baş kontrolünü sağlar.

2. Destekli oturma pozisyonunda kollarını orta hatta getirir.

3. Destekli oturma pozisyonunda iken kolları ile farklı yönlere uzanır.

4. Destekli oturma pozisyonunda nesneleri tutar.

5. Destekli oturma pozisyonunda ellerini ve kollarını kullanır.

6. Vücudu dik pozisyona getirir ve korur.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. BAŞ KONTROLÜ

B. KOLLARI ORTA HATTA GETİRME

C. KOLLARLA FARKLI YÖNLERE UZANMA

Ç. NESNE TUTMA

D. BACAK KONTROLÜ

E. KORUYUCU REAKSİYONLARI GELİŞTİRME

F. DENGE REAKSİYONLARINI GELİŞTİRME

DESTEKSİZ OTURMA MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Desteksiz oturma pozisyonunu sağlayabilme.

KAZANIMLAR

1. Baş ve gövde kontrolünü sağlar.

2. Yerde oturma pozisyonundan emekleme pozisyonuna geçer.

3. Değişik yüzeylerde bağımsız oturma pozisyonu alır.

4. Oturma pozisyonunda dengesini sağlar.

5. Kolları ve elleri ile kendisini destekler ve ağırlık aktarır.

6. Çeşitli yönlerde gövdesini eğip tekrar düzeltir.

7. Gövde kontrolünü kaybetmeden kolları ile farklı yönlere uzanır.

8. Kollarını işlevsel olarak kullanır.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. BAŞ VE GÖVDE KONTROLÜ

B. EMEKLEME POZİSYONUNA HAZIRLIK

C. DEĞİŞİK YÜZEYLERDE BAĞIMSIZ OTURMA

Ç. DENGE ÇALIŞMALARI

D. OTURMA POZİSYONUNDA BACAKLARA VE AYAKLARA AĞIRLIK

AKTARMA

E. OTURMA POZİSYONUNDA HER İKİ KALÇA ÜZERİNE AĞIRLIK AKTARMA

F. KORUYUCU REAKSİYONLARIN GELİŞTİRİLMESİ

G. KOLLARIN AKTİF VE İŞLEVSEL KULLANILMASI

Ğ. KOLLARDAN DESTEK ALARAK OTURMA POZİSYONUNU DEĞİŞTİRME

H. DEĞİŞİK YÖNLERE GÖVDE HAREKETLERİ

I. DEĞİŞİK YÖNLERE KOL HAREKETLERİ

EMEKLEME MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Bağımsız emekleyerek yer değiştirmeyi sağlayabilme.

KAZANIMLAR

1. Öne doğru sürünür.

2. Yüzükoyun pozisyondan emekleme pozisyonuna geçer.

3. Emekleme pozisyonunda kollarına ve bacaklarına ağırlık aktarır.

4. Kollarını, bacaklarını ve gövdesini kullanarak ileri-geri emekler.

5. Emekleme pozisyonundan oturmaya geçer.

6. Basamaklı yüzeyleri emekleyerek çıkar.

7. Basamaklı yüzeyleri geri geri emekleyerek iner.

8. Günlük yaşam aktivitelerinde emekleyerek yer değiştirir.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. YÜZÜKOYUN SÜRÜNME

B. EMEKLEME POZİSYONUNA GEÇME

C. KOLLARA VE BACAKLARA AĞIRLIK AKTARMA

Ç. İLERİ-GERİ EMEKLEME

D. OTURMAYA GEÇME

E. BASAMAKLI YÜZEYLERDE İNME VE ÇIKMA

DİZÜSTÜ MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Dizüstü ve yarım dizüstü simetrik duruş sağlayabilme.

KAZANIMLAR

1. Emekleme pozisyonundan ellerinden destek alarak dizüstü pozisyona geçer.

2. Yerde oturma pozisyonundan dizüstü pozisyona geçer.

3. Dizüstünde simetrik durur.

4. Dizüstünde öne doğru hareket eder.

5. Gövde ve kalçanın birlikte kontrolünü sağlar.

6. Sağ dizüstünden yarım dizüstü pozisyona gelir.

7. Sol dizüstünden yarım dizüstü pozisyona gelir.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. EMEKLEME POZİSYONUNDAN DİZ ÜSTÜ POZİSYONA GEÇME

B. YERDE OTURMA POZİSYONUNDAN DİZ ÜSTÜ OTURMA POZİSYONUNA GEÇME

C. DİZ ÜSTÜ POZİSYONDA SİMETRİK DURUŞ

Ç.DİZ ÜSTÜ POZİSYONUNDA GÖVDE VE KALÇA KONTROLÜ

D. DİZ ÜSTÜ YÜRÜME VE ÖNE DOĞRU YÜRÜME

E. SAĞ DİZ ÜZERİNDE YARIM DİZ ÜSTÜ POZİSYONUNA GEÇME

F. SOL DİZ ÜZERİNDE YARIM DİZ ÜSTÜ POZİSYONUNA GEÇME

AYAKTA DURMA MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Bir yerden tutunarak ayağa kalkabilme ve ayakta durabilme.

KAZANIMLAR

1. Oturma pozisyonundan ayakta durma pozisyonuna geçer.

2. Dizüstü pozisyondan yarım dizüstü pozisyona geçerek ayağa kalkar.

3. Ellerinden destek alarak çömelip kalkar.

4. Ayakta duruş pozisyonunda diz, kalça ve gövdesini kontrol eder.

5. Ayakta dururken her iki tarafa ağırlık aktarır.

6. Ellerinden ya da gövdesinden destek alarak farklı yönlere uzanır.

7. Ayaklarını tek tek yerden kaldırır.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. POZİSYON DEĞİŞTİRME

1. Oturma Pozisyonundan Ayağa Kalkma

2. Dizüstü Pozisyondan Yarım Dizüstü Pozisyona Gelme

3. Yarım Dizüstü Pozisyondan Ayakta Durma Pozisyonuna Gelme

4. Çömelme- Kalkma

B. AYAKTA DURUŞ POZİSYONLARI

1. Diz, Kalça ve Gövde Kontrolü

2. Her İki Ayağa Ağırlık Aktarma ve Denge

3. Sağ ve Sol Ayağa Ağırlık Aktarma ve Denge

C. KOLLARLA FARKLI YÖNLERE UZANMA

DESTEKLİ YÜRÜME MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Destekle yürüme becerisi edinebilme.

KAZANIMLAR

1. Farklı yönlere uzanır.

2. Yerden bir nesneyi alarak doğrulur.

3. Ellerinden destek alarak yana doğru adım atar.

4. Duvardan destek alarak yana doğru yürür.

5. Ellerinden destek alarak gideceği yöne doğru döner.

6. Seçilen uygun yardımcı araç veya destekle adım atar.

7. Seçilen uygun yardımcı araç veya destekle yürür.

8. Yürürken yön değiştirir.

MODÜLÜN İÇERİĞİ:

A. FARKLI YÖNLERE UZANMA VE AĞIRLIK AKTARMA

B. YERDEN BİR NESNEYİ ALMA VE DOĞRULMA

C. ADIM ATMA

1. Destekli Öne ve Yanlara Adım Atma

2. Desteksiz Öne ve Yanlara Adım Atma

Ç. YÜRÜME

1. Destekli Yürüme

2. Desteksiz Yürüme

3. Farklı Yönlerde ve Mesafelerde Yürüme

D. DÖNME ÇALIŞMALARI

E. YÜRÜRKEN YÖN DEĞİŞTİRME

DESTEKSİZ YÜRÜME MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Desteksiz yürüme becerisi edinebilme.

KAZANIMLAR

1. Ayakta dururken gövde ağırlığını yana ve öne aktarır.

2. Ağırlık bir tarafta iken diğer bacağı ile öne adım atar.

3. Dengesini koruyarak birbiri ardına adımlar.

4. Farklı yönlere yürür.

5. Kısa mesafede farklı zeminlerde yürür.

6. Uzun mesafede farklı zeminlerde yürür.

7. Engeller arasında yürür.

MODÜLÜN İÇERİĞİ:

A. GÖVDE AĞIRLIĞINI YANA VE ÖNE AKTARMA

B. ADIM ATMA ÇALIŞMALARI

C. RİTMİK ADIMLAMA ÇALIŞMALARI

Ç. YÜRÜME ÇALIŞMALARI

1. Farklı Yönlere Yürüme

2. Farklı Zeminlerde Yürüme

3. Engeller Arasında Yürüme

MERDİVEN İNİP ÇIKMA MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Merdiven inme ve çıkma becerisi kazanabilme.

KAZANIMLAR:

1. Bir ayağını dengesini koruyarak bir alt basamağa indirir.

2. Vücut ağırlığını kontrollü şekilde alt basamaktaki ayağına aktarır.

3. Arkadaki ayağını uygun şekilde aynı veya bir alt basamağa indirir.

4. Merdiven inme hareketlerini ritmik ve simetrik olacak şekilde her iki tarafta tekrar eder.

5. Bir ayağını dengesini koruyarak üst basamağa yerleştirir.

6. Vücut ağırlığını üst basamağa yerleştirilmiş ayağa aktarır.

7. Alt basamakta kalan ayağı aynı basamağa veya üst basamağa yerleştirir.

8. Merdiven çıkma hareketlerini ritmik ve simetrik olacak şekilde her iki tarafta tekrar eder.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. BİR AYAKLA BASAMAK İNME

B. BACAĞA AĞIRLIK AKTARMA

1. Sağ Bacağa Aktarma

2. Sol Bacağa Aktarma

C. SOL BACAĞA AĞIRLIK AKTARMA

Ç. RİTMİK VE SİMETRİK BASAMAK İNME

D. BİR AYAKLA BASAMAK ÇIKMA

E. RİTMİK VE SİMETRİK BASAMAK ÇIKMA

İLERİ DÜZEY FONKSİYONEL BECERİLER MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

İleri düzey fonksiyonel becerileri geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. İki çizgi arasında öne ve yana doğru yürür.

2. Tek çizgi üzerinde öne ve yana doğru yürür.

3. Öne doğru iki ayak üzerinde sıçrayarak ilerler.

4. Öne doğru tek ayak üzerinde sıçrayarak ilerler.

5. Farklı yükseklikteki engelleri sıçrayarak geçer.

6. Rampadan bağımsız olarak çıkar.

7. Rampadan bağımsız olarak iner.

8. Farklı şekiller üzerinde yürür.

9. Farklı yükseklikteki basamaktan sıçrayarak iner.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. YÜRÜME ÇALIŞMALARI

1. İki çizgi arasında öne ve yana yürüme

2. Tek çizgi üzerinde yürüme

3. Şekiller üzerinde yürüme

B. SIÇRAMA

1. Çift Ayak

2. Tek Ayak

3. Sıçrayarak engel geçme

4. Sıçrayarak basamak inme

C. RAMPA ÇIKMA-İNME

ÇİZİM BECERİLERİ MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Çizim becerilerini geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. Kalemi uygun şekilde tutar.

2. Rastgele karalama yapar.

3. Temel çizgileri çizer.

4. Çizilen basit geometrik şekilleri kopya eder.

5. Eksik resmi tamamlar.

6. Sınırlı alanları boyar.

7. Kesik çizgilerle verilen şekli tamamlar.

8. Farklı kol açılarında boyama yapar.

9. İki ve üç boyutlu çizimleri boyar.

10. İki ve üç boyutlu çizimleri yapar.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. KALEM TUTMA

B. ÇİZGİ ÇALIŞMALARI

1. Rastgele Karalama

2. Dikey, Yatay, Eğik Çizgiler

3. Kesik Çizgiler

4. Geometrik Şekiller

5. İki ve Üç Boyutlu Çizim

C. BOYAMA ÇALIŞMALARI

1.Sınırlı Alanları Boyama

2.İki ve Üç Boyutlu Şekilleri Boyama

TUTMA VE BIRAKMA MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Nesneleri tutma ve bırakma becerilerini geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. Nesneye eliyle uzanır.

2. Nesneyi bir elinden diğer eline geçirir.

3. El bileğini yukarı kaldırarak orta pozisyonda nesneyi tutar.

4. Dirsek bükülü ve düz iken nesneyi tutar ve bırakır.

5. Farklı omuz yüksekliklerinde nesneyi tutar ve bırakır.

6. Avuç içinin yukarı veya aşağı doğru dönük olduğu pozisyonlarda nesneyi tutar ve bırakır.

7. Farklı tutma tipleri ile nesneleri tutar.

8. Nesneleri yeterli kuvvetle tutar ve istemli bırakır.

9. Nesneleri uygun temas alanlarıyla tutar.

10. Nesneleri, vücut düzgünlüğünü koruyarak tutar.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. NESNELERE UZANMA

B. NESNELERİ TUTMA

1. El Bileğini Hafifçe Yukarı Kaldırarak Tutma

2. Dirsek Bükülü ve Düz Olarak Tutma

3. Farklı Omuz Yüksekliklerinde Tutma

4. Avuç İçinin Yukarı ve Aşağı Dönük Olduğu Pozisyonda Tutma

5. Farklı Ağırlıklardaki Nesneleri Kullanarak Tutma

6. Uygun Temas Alanlarını Kullanarak Tutma

7. Vücut Düzgünlüğünü Koruyarak Tutma

C. FARKLI TUTMA TİPLERİ İLE ÇALIŞMA

Ç. NESNEYİ BİR ELDEN DİĞER ELE GEÇİRME

EL BECERİLERİ VE EL GÖZ KOORDİNASYONU MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

El becerilerini ve el göz koordinasyonunu geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. Makasla basit şekilleri keser.

2. Nesneleri üst üste dizer.

3. Nesneleri yan yana dizer.

4. Çubukları delikli tahtaya takar.

5. Kâğıt katlar.

6. Ayakkabı bağcığı bağlar.

7. Fermuar açar.

8. Fermuar kapatır.

9. Musluk açar.

10. Musluk kapatır.

11. Düğmeleri ilikler.

12. Düğmeleri açar.

13. Yoğurma maddeleri ile basit ürün elde eder.

14. Parça -bütün ilişkisi kurar.

15. Top atar.

16. Top yakalar.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. MAKASLA KESME

B. NESNELERİ DİZME VE TAKMA

C. KÂĞIT KATLAMA

Ç. GİYSİ AKSESUARLARININ KULLANIMI

1. Ayakkabı Bağcığı Bağlama

2. Fermuar Açma-Kapatma

3. Düğme İlikleme-Açma

D. YOĞURMA MADDELERİ İLE ÇALIŞMA

E. PARÇA-BÜTÜN İLİŞKİSİ

F. TOP ATMA-TUTMA

PROPRİOSEPTİF SİSTEM(VÜCUT FARKINDALIĞI) MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Vücut hareketlerini düzgün ve kontrollü yapabilme.

KAZANIMLAR

1. Nesneleri iterek kas ve eklemlere uyarı verir.

2. Nesneleri çekerek kas ve eklemlere uyarı verir.

3. Elleri üzerinde yürür.

4. Yüzüstü yatarken elleri üzerinde baş ve gövdesini kaldırır.

5. Gözler açık ve kapalı vücut pozisyonunun farkında olur.

6. Bara tırmanır.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. AĞIR NESNELERİ İTME VE ÇEKME

B. ELLER ÜSTÜNDE DURMA

1. Kedi Pozisyonunda Ayaklarla Topa Vurma

2. Kurbağa Sıçraması

3. Yengeç Yürüyüşü

Ç. ELLER ÜSTÜNDE YÜRÜME

D. BARA TIRMANMA

TAKTİL SİSTEM (DOKUNMA) MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Nesneleri dokunarak algılama yeteneğini geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. Nesneleri dokunarak tanır.

2. Farklı yüzeyleri olan nesneleri ayırt eder.

3. Farklı doku veya özellikteki nesnelere dokunmaya istekli olur.

4. Nesneleri ısılarına göre ayırt eder.

5. Nesneleri ağırlıklarına göre ayırt eder.

6. Dokunulan vücut bölümünü tanır.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. DOKUNMA İLE ALGILAMA

1. Nesnelere Dokunma

2. Farklı Yüzeyli Nesneler

3. Nesnelerin Isıları ve Ağırlıkları

B. VÜCUT BÖLÜMÜNÜ ALGILAMA

GÖRSEL ALGILAMA MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Görsel algılama becerilerini geliştirebilme.

KAZANIMLAR:

1- Şekli kopya eder.

2- Eksik resmi tamamlar.

3- Parça bütün ilişkisi kurar.

4- Şekillerin benzerliklerini ayırt eder.

5- Şekillerin farklılıklarını ayırt eder.

6- Rakam ve harflerin yönünü karıştırmadan yazar.

7- Üst üste çizilmiş şekilleri ayırt eder.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

1. ŞEKİL KOPYALAMA

2. ÇİZİM TAMAMLAMA

3. PARÇA-BÜTÜN İLİŞKİSİ

4. ŞEKİLLERİN FARKLILIKLARI VE BENZERLİKLERİ

5. RAKAM VE HARFLERİ GÖRSEL TANIMA VE YAZMA

6. ÜST ÜSTE ÇİZİLMİŞ ŞEKİLLERİ AYIRT ETME

VESTİBULER SİSTEM (DENGE) MODÜLÜ

MODÜLÜN AMACI

Vestibuler sistemini uyararak dengesini geliştirebilme.

KAZANIMLAR

1. Ayakta desteksiz durur.

2. Tek ayak üzerinde dengede durur.

3. Elleri ile destek alarak trambolinde zıplar.

4. Elleri ile destek almadan trambolinde zıplar.

5. Egzersiz topu üzerinde denge ve pozisyonunu korur.

6. Denge tahtasında öne ve yana doğru adım alarak salınım yapar.

7. Değişik pozisyonlarda salıncakta sallanır.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. DENGE ÇALIŞMALARI

1. Tek Ayakla

2. Egzersiz Topu İle

3. Denge Tahtasında

4. Öne-Yana Salınım

B. TRAMBOLİNDE ZIPLAMA ÇALIŞMALARI

C. SALLANMA

1. Salıncakta Oturarak

2. Salıncakta Yüzüstü

3. Salıncakta Sırtüstü

 

BEDENSEL ENGELLİ BİREYLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI

      Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla istenilen yönde değişim oluşturma

sürecidir. Bireyin ihtiyaçlarının karşılanmasında birincil etken bireyin gereksinimi olan eğitimin sağlanabilmesidir.

      Bedensel engelli bireylerin genel özelliklerinin çok geniş bir yelpazede çeşitlilik

göstermesi, yaşam kalitelerinin arttırılması ve belli bir düzeyde tutulması gereğinden hareketle Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programına duyulan ihtiyacın önemi ortaya çıkmaktadır.

       Bedensel engelli bireylerin var olan kaba ve ince motor becerilerini artırmak, belirli bir

düzeyde tutmak ve kullandığı tüm ortopedik araç ve gereçlerden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak için eğitimin desenlenmesi gerekmektedir.

Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı, özel eğitim hizmetleri kapsamında

destek eğitim kurumlarına devam eden bedensel (spastik ve ortopedik) yetersizliği olan bireylerin verilen özel eğitim hizmetinden etkili bir biçimde ve en üst düzeyde yararlanmalarını sağlamak amacıyla ülkemizde bedensel yetersizliği olan bireylerin gelişim özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

ÖZÜR GRUBUNUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ

Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası dönemde herhangi bir nedene bağlı olarak

iskelet (kemik), kas ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucu, bedensel yeteneklerini çeşitli

derecelerde kaybeden, toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük yaşamdaki gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan, bu nedenlerle korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişiye bedensel özürlü; bu duruma yol açan durumlara ise bedensel özür denir. Bedensel özürleri nedeni ile sağlıklı kişilerden farklılaşan ve eğitim hizmetlerinden gereğince yararlanamayan bu bireylerde bilişsel, psiko sosyal ve duyusal gereksinimlerin yanı sıra hareket ve fonksiyonel yeteneklerin geliştirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Çeşitli nedenlerle kaba ve ince motor gelişim becerileri olumsuz yönde etkilenmiş bu

kişilerin kendilerinden beklenen fonksiyonel hareket ve becerileri yerine getirmeleri değişik

derecelerde kısıtlanmıştır. Bu duruma yol açabilecek ve sıklıkla karşılaşılan nedenler aşağıda kısaca tanımlanmıştır.

1.Serebral Palsi: SP (CP) şeklinde kısaltılmış olan bu hastalık grubu, gelişmekte olan beynin

(gebeliğin başlangıcından ikinci yaşın sonuna dek) değişik nedenlerle zarar görmesi sonucu ortaya çıkan duyu, algı ve hareket bozukluğudur. Ortaya çıkan klinik tablonun ağırlığı, beynin zedelenme derecesine, hasarın yerine ve bireyin yaşına bağlıdır. Oluşan tablo ilerleyici değildir. Bu tablonun vücudun tamamını etkileyen şekli tetraparezi (kuadriparezi), daha çok bacakların etkilendiği şekli diparezi (dipleji), vücudun bir yarısının etkilenmesi hemiparezi, tek kol veya tek bacak etkilenmesi monoparezi olarak adlandırılır. Bu durum farklı şekillerde kendisini gösterir.

a. Spastik Tip: Kasın istem dışı sertliğini ifade eden bu durum; hareketlerin

yavaşlamasına, harekette kontrol güçlüğüne ve çeşitli hareket kayıplarına sebep olur.

b. Atetoit Tip: Hareket ve pozisyonlara bağlı olarak kaslar bazen sert bazen de

gevşektir. Hareketler istemsiz, yavaş ve sürüncemelidir.

c. Ataksik Tip: Duruş, denge bozuklukları, hareketlerde titreme ve koordinasyon

bozuklukları ile karakterizedir.

ç. Hipotonik Tip(Gevşek): Tüm vücut kaslarında yaygın gevşeklik söz konusudur.

d. Karışık Tip: SP’nin farklı tiplerine ait özellikleri bir arada taşır. Çoğunlukla atetoid

ve spastik tip birliktedir.

2. Merkezi Sinir Sistemini Etkileyen Dejeneratif, Metabolik ve Genetik Kökenli

Hastalıklar:Motor gelişim geriliğine bağlı hareket ve fonksiyon kayıplarına yol açar. (Down

sendromu, Subakut sklerozan panensefalit, Joubert sendromu, Rett sendromu, Prader-Willi

sendromu, Williams sendromu vb.)

3. Mental Motor Retardasyon (MMR) (Mental Motor Gerilik): Zekâ, duyu, algı ve motor

bozuklukların çeşitli oranlarda bir arada görüldüğü durumu ifade eden genel bir başlıktır.

4. Doğuştan Kol Felci (Brakial Pleksus Yaralanması): Doğum sırasında kola giden sinirlerin zedelenmesine bağlı olarak ortaya çıkan, hareket ve duyuyu etkileyen felç tablosudur. Tek taraflıdır. Etkilenen kolda tamamen bir felç tablosu olabileceği gibi ağırlıklı olarak elde ya da omuz çevresindeki kasların zayıflığı ile de seyredebilir.

5. Omurilik Kapanma Defektleri (Spina Bifida-Meningomyelosel): Omuriliğin ve omurilik sıvısının dışarıya doğru kese şeklinde fıtıklaştığı ve bacaklarda tek ya da çift taraflı değişen derecelerde felçlere neden olan bir hastalıktır. Bazı hastalarda beyin omurilik sıvısının dolaşımının beyin içinde kapalı kalması sonucu beyinde birikmesi ve buna bağlı başın büyüdüğü (hidrosefali) görülebilir. Hidrosefali beyin gelişimini ciddi olarak engelleyebilecek bir durumdur.

6. Doğuştan Kas Hastalıkları: İskelet kaslarının yapısındaki bozulma ve buna bağlı ilerleyici kas güçsüzlüğü ile seyreden, doğumdan itibaren ortaya çıkan bir grup hastalıktır. Kas güçsüzlüğünün yanı sıra eklem sertlikleri, şekil bozuklukları ve ilerleyici sakatlık meydana gelebilir.

7. Travmatik Nedenli Merkezi Sinir Sistemi Yaralanmaları: Çoğunlukla trafik kazası,

yüksekten düşme, ateşli silah yaralanmaları gibi kazalar sonucunda oluşmakta ve sinir sisteminde geçici ya da kalıcı özre neden olmaktadır.

8. Süreğen Hastalıklardan Kaynaklanan Motor Gelişim Gerilikleri: Doğuştan ya da sonradan oluşabilen, yaşam boyu devam eden ve /veya ilerleyici, ince ve kaba motor gelişim becerilerinde yetersizlik ortaya çıkaran durumları tanımlar (epilepsi, osteogenesis imperfekta ).

PROGRAMIN GENEL AMAÇLARI

Bu program ile bireylerin;

1. Normal motor gelişim basamaklarındaki becerileri kazanmaları,

2. Duruş (postür) ve hareket ile ilgili bozukluklarını en aza indirmeleri ,

3. Kaba ve ince motor becerilerini geliştirmeleri,

4. Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız hareket edebilme becerileri kazanmaları,

5. Bacak ve kollarını fonksiyonel bir şekilde kullanmaları,

6. Düzgün duruş ve hareket için gerekli duyu, algı, bilişsel ve motor bütünlüğünü sağlamaları,

7. Transfer ve yer değiştirmeye ve ilerlemeye yönelik (ambulasyon ) hareketlerini geliştirmeleri,

8. Yardımcı cihaz, araç gereç ve ekipmanı kullanma becerisi geliştirmeleri,

9. Gelişim basamaklarına uygun davranma becerisi geliştirmeleri,

10. Hareket yeteneğinin yanı sıra bilişsel, duyusal, psikolojik ve sosyal bütünlüğü geliştirmeleri beklenmektedir.

26

SIRTÜSTÜ MODÜLÜ:

Modülün Amacı

Sırtüstü simetrik duruş ve baş kontrolünü sağlayabilme.

Kazanımlar

1. Simetrik vücut algısı pozisyonu edinir.

2. Vücut düzgünlüğünü korur.

3. Yakın çevresi ile etkileşime girmek için baş ve boyun pozisyonunu bağımsız olarak korur.

4. Kol bacak hareketlerini kullanarak günlük yaşam becerilerini gerçekleştirmeye destek verir.

5. Her iki yana bağımsız olarak döner.

Modülün İçeriği

A. VÜCUT SİMETRİSİ

B. BAŞ BOYUN KONTROLÜ

C. KOL VE BACAK HAREKETLERİ

Ç. YANA DÖNÜŞLER

YÜZÜSTÜ MODÜLÜ:

MODÜLÜN AMACI

Yüzüstü pozisyonda baş-boyun, üst gövde kontrolünü sağlayabilme.

KAZANIMLAR

1. Yan yatış pozisyonundan dönerek yüzüstü pozisyona geçer.

2. Sırtüstü yatış pozisyonundan dönerek yüzüstü pozisyona geçer.

3. Bağımsız baş kontrolünü sağlar.

4. Kollar ve gövdenin simetrik duruşunu sağlar.

5. Kollarından destek alarak üst gövdeyi kaldırır.

6. Vücudunun çeşitli bölümlerini destek noktası olarak kullanır.

7. Bir elinden destek alarak diğer elini amaca yönelik kullanır.

8. Çevresiyle etkileşime girmede uygun vücut pozisyonu alır.

9. Vücut farkındalığı artar.

10. Gövde ağırlığını elleri ve ön kolları üzerinde taşıyarak ağırlık aktarır.

11. Gövdesini, kollarını ve bacaklarını kullanarak ilerler (sürünür) ve yön değiştirir.

MODÜLÜN İÇERİĞİ

A. DÖNÜŞLER

B. BAŞ KONTROLÜ

C. KOL VE BACAK SİMETRİSİ

Ç. ÜST GÖVDEYİ KALDIRMA ÇALIŞMALARI

D. VÜCUDUN DESTEK NOKTALARINI KULLANMA

E. VÜCUT AĞIRLIĞINI AKTARMA

F. SÜRÜNME

BIGtheme.net Joomla 3.3 Templates